Dylemat Kaszubów: Jak upowszechnić odmianę standardową i nie zatracić bogactwa dialektalnego?

Relacja z konferencji „Europejskie i Regionalne Instrumenty Ochrony Języków Zagrożonych” (2 część)

Kaszubski działacz prof. Cezary Obracht-Prondzyński z Uniwersytetu Gdańskiego wygłosił referat o sytuacji języka kaszubskiego.

Kaszubi mogą się zdać wyłącznie na siebie oraz na państwo polskie – ponieważ nie ma państwa, gdzie kaszubszczyzna byłaby językiem państwowym. Mówi się, że to najlepiej zbadany język słowiański, ale wielki deficyt tkwi w rozpoznaniu dzisiejszej sytuacji socjolingwistycznej: kto mówi po kaszubsku, w jakich sytuacjach i od jakich czynników to zależy.

Czy mamy do czynienia z umieraniem języka? Kaszubski język umiera w rodzinie, ale przeżywa swój renesans w sferze publicznej. Pytanie, czy to wystarczy, aby zachował funkcję komunikatywną. Jakie są możliwości rewitalizacji przez sferę publiczną? Dalsze pytania to: Na ile mowa jest głównym wyznacznikiem tożsamości kaszubskiej? Jaka jest kondycja języka kaszubskiego w sferze publicznej? Czy i na ile cele Rady Języka Kaszubskiego są realizowane?

Statystyka sugeruje, że język znajduje się na fali wznoszącej. Wg spisu w roku 2011 było dwa razy więcej osób mówiących po kaszubsku niż w roku 2002. W obu spisach daje się stwierdzić przewaga deklaracji etnicznych nad językowymi. Na 228.000 deklaracji etnicznych w ostatnim spisie przypada 108.000 deklaracji językowych, większość z nich występuje wraz z językiem polskim. Świadczy to o daleko posuniętym zjawisku dysglosji, przy czym jest to układ nierównościowy. Czy wzrost z danych spisowych jest zauważalny w życiu codziennym? To kwestia dyskusyjna.

Pozytywny wpływ na odrodzenie kaszubskości miało upodmiotowienie samorządowe. Skutkiem tego stało się upodmiotowienie etniczne, ponieważ gros działań na rzecz języka kaszubskiego podejmują placówki samorządowe (np. Timberland Boots For Cheap domy kultury) na miejscu (…)

Duży postęp wykazują działania edukacyjne. New Balance buty męskie Korzystnie wpłynął na nie fakt, iż elity kaszubskie były już przed przełomem demokratycznym mentalnie przygotowane na wprowadzenie edukacji kaszubskojęzycznej. new balance u420 femme rose Wysoka jest dynamika tego przyrostu: w roku szkolnym 2004/05 4000 dzieci uczyło się języka kaszubskiego, obecnie jest ich 16000! Taki skok był możliwy tylko dzięki mechanizmowi wsparcia edukacji. Na ten cel przeznaczane są duże kwoty .

Momentem przełomowym dla języka kaszubskiego było wprowadzenie w roku 1996 normy ortograficznej (niestety jest ona ciągle niekonsekwentnie przestrzegana przez niektórych pisarzy). Bez standardu nie ma możliwości wprowadzenia języka do szkół. Po 150 latach dyskusji udało się tę normę boleśnie wynegocjować. air max homme pas cher Istnieją programy nauczania i podręczniki. Wielkim problemem jest kształcenie nauczycieli. Edukacja kaszubskojęzyczna jest rozwijana przez samouków. Nie ma akademickiego tytułu kaszubologa. nike tn pas cher Problemem pozostaje również mały zakres edukacji przedszkolnej – nie ma na ten cel funduszy wsparcia takich jak w przypadku edukacji szkolnej.

Ze spisu wynika ponadto, że użytkownicy języka kaszubskiego są po Romach najsłabiej wykształconą grupą w Polsce. Realia socjolingwistyczne nie są jednak dobrze zbadane. Owa Odighizuwa Pogłębione socjolingwistyczne badania w terenie są z tego powodu ważnym postulatem. Nie ma także badań kwestii, czy lub na ile praktyki w życiu publicznym wyhamowują zanik języka. max pas cher Potrzebna jest ewaluacja.

Co oznacza kształtowanie się języka literackiego dla odmian dialektalnych? Odpowiedź na to pytanie jest ważna w kontekście legitymizowania nauki w szkole. Canotta Philadelphia 76ers Przykład z praktyki: Dziecko opowiada w domu o obyczajach kaszubskich, o których dowiedziało się w szkole, a potem słyszy: „Ale my tak tego nie nazywamy, czego wy się tam uczycie?” Domowa kaszubszczyzna jest inna niż język w szkole. nike lebron 13 Z tego wynika napięcie: Jak upowszechnić odmianę standardową i nie zatracić bogactwa dialektalnego? Sprawa jest trudna.

Zadania na przyszłość są związane także ze sposobem realizacji polityki językowej. Czy będzie ona skoordynowana? Powinno powstać jakieś ciało wspierania języka. W tej chwili na poziomie województwa koordynacji nie ma.

Dalszy postulat: Język kaszubski w przedszkolu oraz kaszubologia na uniwersytecie. Planowany projekt etnofilologii nie ruszył, pomimo że zgłosiło się 14 chętnych. Bez ekstraordynaryjnych rozwiązań prawnych i finansowych na poziomie centralnym kierunek nie ruszy nigdy. Społeczność kaszubska jest zbyt mała, aby osiągnąć wymaganą minimalną liczbę studentów. adidas springblade Asics Gel Lyte 3 Femme Tutaj trzeba coś zrobić, bo w przeciwnym razie 16000 uczniów pozostanie wkrótce bez kadry nauczycielskiej. Trzeba znieść dla studiujących kaszubologię opłaty za drugi kierunek. Asics Tiger damskie Musi istnieć możliwość kształcenia nawet wtedy, gdy przyjdzie tylko ośmiu lub pięciu kandydatów.

Aktywność społeczności kaszubskiej rośnie, jest coraz więcej projektów językowych i ochoty na działania.

Tynto artykulik nŏleży do kategoryj: kōnferyncyje, nowe wejzdrzynie nauki, ślōnskŏ mŏwa regiōnalnŏ, wszyjske wrŏz, wydarzynia. Użyj bezpostrzednigo linku jako zakłŏdki.

Niy ma możliwości kōmyntowaniŏ.